“İşçiler kendileri denetledi mi, kontrol etti mi, ölüm olmaz”

WSWS ve Sosyalist Eşitlik Partisi HABAŞ önünde: İşçiler “Hiçbir güvenlik önlemi alınmadı” diyor

Dünya Sosyalist Web Sitesi (WSWS) cumartesi günü İzmir’in Aliağa ilçesindeki HABAŞ Demir Çelik fabrikasının önüne giderek işçilerle konuştu. Sosyalist Eşitlik Partisi – Dördüncü Enternasyonal Genel Başkanı Ulaş Sevinç, 9 Kasım’daki önlenebilir patlama nedeniyle 19 işçinin öldüğü fabrikanın önünde, HABAŞ İşçileri Taban Komitesi Girişimi’nin bildirisini okudu. Bildiri, vardiya çıkışında fabrikadan yürüyerek çıkabilen az sayıda işçiye dağıtıldı.

Video açıklama, pazar akşamı itibarıyla Instagram, Facebook ve TikTok’ta toplamda 60 binden fazla görüntülendi, 1500’den fazla beğeni aldı. Videonun altında birçok öfkeli yorum vardı. Onlardan biri, “Patron için üretim olsun da kim ölürse ölsün onların umurunda değil,” diye yazdı.

View post on Instagram
 

Eski bir HABAŞ işçisi, “Eskiden sendikalar yürüyüş yaparken ‘işçiler kardeş, patronlar kalleş’ diyorlardı, şimdi ‘patronlar kardeş, işçiler kalleş’ oldu,” diyordu. Bir başkası, “Bu ülkeyi yönetenler istifa etsin, adalet istiyoruz, adalet,” diye yazdı.

Ancak bir avuç kapitalist oligarkın çıkarlarını korumaya hizmet eden mevcut sistemde “adalet”in neye benzediği, 9 Kasım’daki işçi katliamının ardından bir kez daha görülüyor. Cuma günü fabrika önünde bağımsız soruşturma isteyen ve üretim durdurulmasını, işçilerin ücretli izne çıkarılmasını isteyenler jandarma tarafından akşama kadar gözaltına alındılar. Ölümlerin başlıca şüphelisi olan şirket sahibi, HABAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Rüştü Başaran ise tutuklanmayarak “ev hapsi” ile ödüllendirildi. Başaran’ın İstanbul Boğazı’ndaki yalısında olduğu belirtildi.

Cumartesi sabah saatlerinden itibaren ve bağımsız sendikaların saat 16.00 için çağrısını yaptığı basın açıklaması öncesinde fabrika çevresinde yoğun polis ve jandarma önlemi vardı. İçerideki işçilerin herhangi bir şekilde fabrika önündeki protestoya katılmasını önlemek için fabrika servisleri yan kapıdan çıkarıldı. Fabrikanın girişinde bir özel güvenlik kordonu oluşturuldu. Aynı sırada fabrikaya tır giriş çıkışı kesintisiz sürüyordu. İşçilerin WSWS’ye aktardığına göre ihracat ve diğer siparişlerin teslimatı devam ediyor.

WSWS muhabirleri, fabrikadan çıkan taşeron HABAŞ işçileriyle konuştu. İşçilerin güvenliği için isimlerini saklı tutuyoruz.

Sendikalı olmadığını söyleyen bir taşeron işçisi, 9 Kasım’dan sonra hiçbir şeyin değişmediğini anlattı: “9 Kasım’dan sonra hiçbir güvenlik önlemi alınmadı. Her şey aynı devam ediyor. Çelikhaneye, üretime insan yollandı. Tekrar üretime geçecek diyorlar.”

İşçi, kimseye ücretli izin verildiğini duymadığını ve fabrikanın stoktan mal göndermeyi sürdürdüğünü anlattı: “Kimseye ücretli izin verilmedi diye biliyorum. Taşeronların hepsi devam ediyor. İki gündür içeride çalışmadan bekliyoruz.” Hangi bölümlerde çalışmanın sürdüğünü sorduğumuzda şöyle yanıtladı: “Sadece stokta. Üretim devam etmiyor, ihracat devam ediyor. Stoklar dağıtılıyor.”

İçerideki işçiler arasındaki havayı “üzüntü ve yas” olarak tarif eden işçi, Türk Metal’e yönelik tepkiyi şöyle anlattı: “Sendikayı zaten kimse hiç beğenmiyor. Dün burada bayrak ve yelek dağıtıyorlardı. Bana da verdiler bayrak. Ben sendikalı değilim. Kadrolu [ve sendikalı] ağabeylerime bayrağı vermek istedim. Hiçbiri kabul etmedi. İşçiler ‘Türk Metal’in bu, kabul edilecek bir şey değil,’ dediler.” Ona göre işçiler, “sendikanın işveren dostu olduğunu düşünüyor.”

Daha önce petrol rafinerilerinde çalıştığını söyleyen işçi, HABAŞ’taki koşulları şöyle anlattı: “İlk defa böyle bir sistemi burada gördüm. Kesinlikle iş sağlığı ve güvenliği adına hiçbir önlem yok. Yetkililer sahada gezmiyorlar. Denetleme de yok zaten. Böyle bir şey daha önce görmedim.” Bunun nedenini sorduğumuzda yanındaki bir başka işçi oldukça netti: “Patron yanlısı oldukları için.”

İlk işçi, kısa süre önce ölen mesai arkadaşlarını hatırlattı: “Hakan ağabey öldü. Bergama’dan Eyüp Eğinli öldü. Bu sistem çok yanlış bir sistem. Burası çalışılacak bir yer değil.”

Neden burada çalıştıklarını sorduğumuzda iki işçi aynı anda yanıt verdi: “Askerliğinizi yapmadan başka yerler almıyor.” Askerliğini henüz yapmamış gençlerin başka iş bulamayıp HABAŞ gibi en tehlikeli işyerlerine mahkûm olması, şirketin çalıştırdığı işgücünün ne kadar savunmasız olduğunu gösteriyor. Eyüp Eğinli öldüğünde 20 yaşındaydı. İlk işçi ekledi: “Asgari ücretle çalışılacak bir yer değil burası.”

WSWS muhabirleri, Türkiye’de her yıl yaklaşık 2 bin, dünyada ise ILO’ya göre yaklaşık 330 bin işçinin iş kazalarında öldüğünü hatırlatarak bunu kimin ve nasıl sona erdirebileceğini sorduğunda, işçi şu yanıtı verdi: “Ağabey, işçiler kendileri denetledi mi, kontrol etti mi, ölüm olmaz bence.”

Genç işçinin bu sözleri, HABAŞ İşçileri Taban Komitesi bildirisinin temel çağrısını işçilerin kendi deneyiminden doğruluyor. Bildiride şöyle deniyordu: “Her yıl 2000 işçinin öldüğü bu ülkede her işyeri potansiyel bir ölüm yuvasıdır; iktidar sahipleri, şirketler ve onların sendikal yardımcıları buna karşı hiçbir şey yapmayacaklarını kanıtladılar. Ama bu durumu değiştirmenin mümkün olduğunu biliyoruz. Bunun için bizim bağımsız bir sınıf olarak müdahalemiz gerekiyor.”

Bu çağrıyı hayata geçirecek örgütlenme, işçilerin kendi aralarından seçtiği, Türk Metal’den ve bütün sendika bürokrasilerinden bağımsız bir taban komitesidir. Böyle bir komite, bağımsız bir işçi soruşturması yapılmadan üretim alanının yeniden açılmasına karşı çıkabilir. Kadrolu ve taşeron işçileri birleştirebilir, Aliağa’nın bütün işyerlerindeki ve Soma’daki madenlerdeki işçilere ve ailelerine seslenebilir.

HABAŞ işçilerini ve destekçilerini, can veren 19 işçinin hesabını sormak ve yeni ölümleri önlemek amacıyla mücadele etmek için, Taban Komitelerinin Uluslararası İşçi İttifakı (TK-Uİİ) ile bağlantılı olarak HABAŞ İşçileri Taban Komitesi’ni inşa etmek üzere bizimle iletişime geçmeye çağırıyoruz.

Loading